Galapagos (Equador)

Beste tijd om te gaan: Er zijn twee periodes te onderscheiden: de hete periode van december tot april is ook het natte seizoen en de koele, droge periode van mei tot en met november. Beide hebben voordelen. De hete periode is qua zee rustiger maar levert met regelmatig een buitje op. De koele periode levert meer leven op. Voor grote vis is de beste periode rond september-oktober
Water temperatuur: 17°C in september tot 23°C van januari tot en met mei.
Temperatuur: 32°C in maart tot 21°C in augustus
Grootste attractie:De enorme variëteit aan leven zowel onder water als boven water.
Belangrijkste minpunt:Het is ver weg en het is duur. Duiken vergt ervaring vanwege de stromingsduiken die je er moet maken.

Aanvullingen of opmerkingen over deze pagina zijn meer dan welkom bij de redactie

Galapagos vroeger

De menselijke aanwezigheid op de Galapagos begint in 1535 als de de Spaanse ontdekkingsreiziger Tomás de Berlanga zit te suffen, verdwaalt en op de Galapagos landt. De Spanjaarden lieten de eilanden voor wat ze waren omdat er vrijwel geen drinkwater te vinden was. Begin 16e eeuw was het eiland een uitvalsbasis geworden voor (voornamelijk Engelse) piraten die Spaanse schepen beroofden die de van de Inca's geroofde schatten van Peru naar Mexico vervoerden. Rond 1790 wordt hun plaats ingenomen door walvisvaarders en robbenjagers. De reuzenschildpadden waren in die tijd ook erg in trek omdat ze maanden zonder eten en drinken in leven bleven en dus een eenvoudige bron van vers vlees opleverden. Helaas besloten de zeevaarders ook om geiten los te laten op de eilanden, die momenteel de grootste bedreiging voor de inheemse flora en fauna zijn. Tot 1832 waren de eilanden officieel Spaans maar Spanje had nooit een poging gedaan om haar macht ook te effectueren. In 1830 werd Equador onafhankelijk van Spanje en claimde met succes de eilanden. In 1835 bereikt het schip de Beagle de Galapagos eilanden met aan boord Charles Darwin. Op de Galapagos worden zijn ideeën over de evolutietheorie geboren.

Galapagos nu

Vanaf 1959 wordt de bescherming van de natuur ter hand genomen. Rijkelijk laat omdat al zo'n 30% van de oorspronkelijke aantal soorten is verdwenen. Net niet te laat voor bijvoorbeeld de Espanola reuzenschildpad waar op dat moment nog 11 vrouwtjes en 2 mannetjes van over waren, maar wel te laat voor Lonely George (zie verderop in de tekst). Veel soorten zijn intussen weer behoorlijk aan de beterende hand, met name ook omdat op een flink aantal eilanden de wilde geiten, varkens, katten en honden bestreden worden. In 1968 wordt 95% van de eilanden tot nationaal park uitgeroepen, een jaar later gevolgd door een marine park (op het Great Barrier Reef Marine Park na het grootste marine park ter wereld). Vanaf 1970 begint het toerisme te groeien van zo'n 1000 man tot bijna 80.000 in 2003. Toch blijven er veel problemen. De eilanden worden intussen door zo'n 60.000 Equadorianen bevolkt en deze hebben vaak weinig oog voor de delicate natuur. Bij de regering van Equador ontbreekt het aan de middelen en politieke wil iets te doen aan handhaving van genomen maatregelen. Onder internationale druk is echter de laatste jaren de handhaving van de parkregels aanmerkelijk aangescherpt wat overigens tot felle protesten heeft geleid. In 2004 werd de haven van Espanalo geblokkeerd door boze zeekomkommer vissers. De gouverneur van de Galapagos, zelf eigenaar van een grote vissersvloot, wist een rechter te vinden om een aantal beperkingen nietig te verklaren. Dat leverde weer een enorm protest op uit binnen- en buitenland omdat de corruptie er vanaf droop. Momenteel is de gouverneur op non actief gezet en zijn de beperkingen weer van kracht.

Galapagos boven water

De vulkanische eilanden zijn voor het grootste gedeelte tot nationaal park verklaard en niet zonder reden. De flora en fauna is uniek en doordat ze tijdens hun evolutie geen roofdieren (zoals de mens) hadden, vertonen ze geen vluchtgedrag en zijn dus eenvoudig te benaderen. De enige zeeleguaan ter wereld komt er voor. Hij leeft van zeegras dat hij tijdens zijn 100 minuten durende duik van de rosten graast. Zeeleeuwen en robben komen in grote getallen voor en ook de enige "tropische" pinguïn ter wereld. En natuurlijk reuzenschildpadden waarvan Lonely George waarschijnlijk de meest bekende vertegenwoordiger is. Hij is de laatst overgeblevenen van de ondersoort die op het eiland Pinta voorkomt. Intussen is hij 80 jaar, verblijft in het Charles Darwin Research Station en heeft met een beetje pech nog zo'n 70 jaar van eenzaamheid te gaan.

Galapagos onderwater

Beschrijvingen van het onderwater leven op de Galapagos vindt meestal plaats in superlatieven: één van de zeven onderwater wereldwonderen, door Amerika's grootste duikmagazine 4 jaar op een rij als nummer 1 duikspot genoemd, shark heaven kortom woorden schieten te kort. Is het waar?

Het onderwater leven op de Galapagos wordt bepaald door vijf zeestromingen: de koude Cromwell stroming en de Humboldt stroming, en de warme Panama stroming, de Equatoriale stroming en de Zuid Equatoriale stroming. Deze vijf stromingen zorgen er voor dat rond de Galapagos vissen voorkomen uit vrijwel elke klimaatzone: tropische, sub-tropische vissen en zelf Arctische diersoorten zoals kabeljauw maar ook pinguïns. Ook zorgen de stromingen voor opwelling van diep oceaanwater waardoor extreem rijk en voedzaam water opgewoeld wordt. De twee belangrijkste stromingen, de Panamastroming en de Humboldt stroming bepalen voor een groot deel het weer en daarmee het onderwater leven. De Panamastroming is verantwoordelijk voor het warme, natte seizoen en de Humboldtstroming is de motor achter de koude, droge periode. Deze twee tegengestelde stromingen leveren een uniek leefgebied op. Rond de Galapagos komen 2900 soorten vis voor (Rode Zee=1000 soorten) waarvan meer dan 500 alleen bij de Galapagos voorkomen. De koude stroming zorgt voor het opwellen van voedsel. Walvishaaien, Galapagoshaaien, hamerhaaien, manta´s komen er met honderden tegelijk voor. Naast deze grote jongens vindt je er natuurlijk ook de `gewone´ soorten. Naast de vissen zijn er tijdens het duiken ook vaak ontmoetingen met andere dieren zoals robben, zeeleeuwen, dolfijnen en pinguïns. De grote spelbreker van dit voedselfeest is intussen wereldberoemd: El Niño. Eens in de 3-10 jaar vindt de omkering van de warme naar de koude stroming door nog onduidelijke reden niet plaats en zorgt voor een verstoring van het evenwicht: vissen sterven massaal door voedselgebrek, zeeleeuwen, pinguïns volgen. In extreme jaren ('82/'83 en '99) kan de omkering soms wel een jaar niet plaatsvinden waardoor weersystemen wereldwijd grote afwijkingen gaan vertonen. In '99 is bijvoorbeeld rond de Maldiven een watertemperatuur gemeten van 36°C en is op de Galapagos eilanden 120 keer de gemiddelde jaarlijkse hoeveelheid regen gevallen

Galapagos op het web