Op 2e kerstdag is Azië getroffen door één van de ergste natuurrampen uit de geschiedenis van de mensheid. Het dodental is intussen opgelopen tot boven de 175.000. Op de animatie hiernaast is te zien waar de vloedgolf ontstond en waar hij zijn verwoestingen heeft aangericht. Voor veel duikers is het getroffen gebied, niet onbekend. Gebieden als Sri Lanka, de Maldiven, Indonesië en Thailand zijn ook onder duikers geliefde bestemmingen.
Hoe is het om te duiken terwijl er een vloedgolf over je heen spoelt? Een zoektocht op internet leverde een aantal getuigenverslagen op. Eén ding overheerst: je was beter af onder water dan erboven.
Hieronder het verslag van Akiko Tada, een Japanse duikster die een weekje op Pulau Weh door zou brengen, een eiland vrijwel boven op het epicenter van de zeebeving en daarna een verslag van Greg en Deirdre Stegman, twee Australische duikers die op het moment van de tsunami aan het duiken waren in de Maldiven
Duiken boven het epicenter van de aarbeving door Akiko Tada
Het was een kalme dag met goede vooruitzichten toen we wegvoeren van Gapang op Pulau Weh, een klein eiland voor de kust van noord-west Atjeh. Om 7 uur verzamelde vier mensen zich bij de duikschool: 2 Engelse jongens, een Française en ik, voor een vroege duik op de prachtige riffen rond het kleine eiland.
Onzichtbaar voor ons schoven er onder ons twee tektonische platen langs elkaar heen en werd de druk opgebouwd tot de energie zo groot was dat het tot een ontlading zou komen. Wij lieten ons in het water zakken en genoten van de prachtige riffen totdat de rust verstoord werd door een rommelend geluid dat behoorlijk lang aanhield. We gebaarde naar elkaar dat het waarschijnlijk een schip was. De stroming was wat sterker dan gisteren maar wat opviel was dat alle vis zich geheel in het koraal drukte. Waar normaal gesproken de vis rond het rif zwemt als vonken rond een kampvuur, zaten de vissen weggedrukt in alle hoeken en gaten, op één uitzondering na: de murenen die normaal gesproken in gaten in het rif zitten zwommen met grote snelheid weg van het rif, we zagen er in vijf minuten wel een stuk of 20 wegzwemmen. Het was bijna aan het einde van de duik, op zo'n 10 meter diepte en we moesten op stijgen. Het geluid was iets afgenomen maar nog steeds hoorbaar en dus stegen we op met de grootst mogelijke voorzichtigheid. Boven water zagen we niet dat onze eigen boot.
Tijdens de terugreis naar Galang realiseerde we dat er iets mis was: het oppervlak van het water was aan de linkerzijde van de boot als een spiegel maar rechts leek het wel een wasmachine, witte schuimslierten maakte cirkels en werden doorbroken door weer dwars erop staande stromingen.
In de buurt van Galong realiseerde we ons dat er zich een ramp had afgespeeld terwijl wij onder water waren. Alle verblijven aan het strand waren met de grond gelijk gemaakt, voor ons uit zagen we grote golven op de kust beuken en alles vernielen wat zich op hun pad bevond. Later vonden we een Konijnvis terug in de badkamer op de tweede verdieping van de duikschool!
Het vreemde was dat we op de boot niets voelde, ja het gewoon wiegen van de zee, maar het tumult voor ons leek wel een film te zijn, onze boot lag bijna stil. Pas na een uur was de zee voor ons rustig genoeg om aan land te gaan. Er bleek niemand gedood en waren er maar enkele gewonden, voornamelijk botbreuken en schaafwonden. Enkele lokale inwoners hadden de zee zich plotseling zien terugtrekken en daar razendsnel de conclusie van een naderende vloedgolf uit getrokken en vrijwel iedereen kunnen waarschuwen. We voelde nog enkele naschokken en tijdens deze schokken realiseerde we dat we de naschokken konden voorspellen doordat de honden enkele seconden vóór dat de naschok kwam begonnen te blaffen en te janken.
De hele zondag was iedereen bezig met het opruimen van de troep en tegen het vallen van de nacht was het eiland eigenlijk al weer op orde. Zes hutten waren totaal vernield, maar de eigendommen van de mensen kon worden gered en ze kregen een andere hut toegewezen. Op maandag werd dan ook besloten om weer te gaan duiken. Tijdens deze duik werd onze boot bezocht door een lokale vissers boot uit Bandar Atjeh, afgeladen met lijken die ze opgepikt hadden uit zee en de verhalen die ze vertelden deden ons voor het eerst realiseren wat de ware omvang van de ramp was. Het management van het resort besloot om het eiland te ontruimen. We werden met de boot terug gebracht naar Bandar Atjeh, waar de ware omvang van de ramp zich aan ons manifesteerde. Tussen honderden lichamen door liepen mensen te zoeken en te huilen. We werden door de militaire politie onmiddellijk op een vrachtwagen naar het vliegveld gezet en konden, tot onze eigen verrassing binnen een uur vertrekken.
Duikers overleven hel onder water
Greg en Deirdre Stegman hebben zondag 18 meter onder het wateroppervlak de tsunami overleeft.
De gepensioneerde duikinstructeur doorleefde een onderwater hel terwijl hij samen met zijn vrouw een duik maakte. Het water om hem heen was als een wasmachine, heen en weer draaiend en de tsunami golf trok ze bijna 5 kilometer ver de zee op spoelde ze vervolgens dezelfde 5 kilometer weer terug.
De zee is nog rustig
De zee trek zich plots terug
De tsunami slaat toe
Stegman verteld dat de zondag begon met een gewone dag, een beetje bewolkt. Het enige dat hem opviel was dat de stroming ongewoon sterk was voor de tijd van het jaar. Samen met 6 anderen duikers uit Frankrijk, Zwitserland en Engeland vertrokken voor het maken van een duik naar 18 meter op zo'n 30 minuten varen vanaf de kust. Nadat ze ongeveer 10 minuten onderwater waren, draaide de stroming ineens 180 graden en werden ze voor een minuut of 8 met een snelheid van zo'n 5 knoppen mee gesleurd. Later heeft Stegman berekend dat dit de zuiging van het water was dat vooraf gaat aan de tsunami. Hierna draaide de stroming weer 180 graden en werden de duikers weer richting de kust gesleurd, deze keer met de tsunami mee. De groep probeerde uit alle macht bij elkaar te blijven door elkaar aan de vesten vast te houden, toch raakte soms een duiker weg van de groep, die echter een minuut later weer met een grote snelheid voorbij kwam. "Ik duik al 25 jaar en dit heb ik echt nog nooit meegemaakt" aldus Stegman. Als laatste piece de resistance werden de duikers in een seconden zo'n 10 meter naar beneden gesleurd en vervolgens weer omhoog gezogen. Door zich vast te klampen aan het rif wisten ze zich buiten de gevarenzone te houden. "We zouden zeker nog 10 tot 20 meter meegesleurd zijn de diepte in".
Boven gekomen bleek ook de duikdhoni het te hebben overleefd en kon hun terug naar het resort brengen. Daar bleek de schade groot maar was niemand gewond geraakt.